Leerkrachten spelen een cruciale rol bij de ontwikkeling van de zelfregulerende vaardigheden van hun leerlingen, waaronder metacognitieve vaardigheden en inspanningsregulatie.
Het ondersteunen van deze vaardigheden hangt echter samen met de eigen zelfregulerende vaardigheden van de leerkracht, de mate waarin men eigen effectiviteit of competentiegevoelens hierin ervaart en de mindset of het geloof in de leerbaarheid van leerlingen op dit vlak.
Tal van onderzoeken bevestigen tevens dat modelling of het zelf demonstreren van deze vaardigheden leidt tot leerwinst bij de leerlingen.
Een sterk begrip van en inzicht in (eigen) zelfregulerende vaardigheden is bijgevolg essentieel om de leerlingen hierin te versterken. Dit vraag tijd en professionalisering voor en van leerkrachten. Om tot diepgaand leren en effectieve professionalisering te komen is naast voldoende tijd ook actief leren en eigenaarschap nodig.
Voorliggend onderzoek beoogt het ontwerpen van een professionaliseringstraject voor leerkrachten, dat inzet op zowel het verder stimuleren, automatiseren en transfereren van hun eigen metacognitieve vaardigheden als het inzetten ervan voor het ontwerpen van een onderwijsopzet dat hun leerlingen hierin traint. De focus ligt hierbij op leerlingen in het laatste jaar lager onderwijs en de eerste graad secundair onderwijs, daar onderzoeken suggereren dat vroegtijdig inzetten op metacognitieve zelfregulatie en inspanningsregulatie belangrijk is in het voorkomen van uitstelgedrag of procrastinatie, wat een wijd voorkomend probleem is ook op latere leeftijd en in het hoger onderwijs, en uiteraard de leer-en slaagkansen hypothekeert.
Teachers play a crucial role in fostering students’ self-regulatory abilities, including metacognitive skills and effort regulation. However, supporting these skills is closely tied to teachers’ own self-regulatory capacities, their perceived competence in this field, and their mindset or beliefs regarding their students’ capacity to develop such skills. Numerous studies have shown that modeling and explicitly demonstrating these strategies can lead to significant learning gains among students.
A solid understanding of one’s own self-regulatory processes is therefore essential for effectively guiding students in their further development. Achieving this requires both time and targeted professional development. To ensure deep learning and meaningful professional growth, professional learning trajectories should emphasize active participation and a sense of ownership, alongside sufficient time for reflection and practice.
This study aims to design a professional development program that enhances teachers’ metacognitive and self-regulatory skills, supports their automation and transfer, and enables teachers to apply these skills in designing learning activities that cultivate similar abilities in their students. The focus is on students in the final year of primary education and the first year of secondary education, as research indicates that an early emphasis on metacognitive and effort regulation helps prevent procrastination - a widespread issue that persists into adulthood and higher education, undermining learning and success.
METAPRO is een onderzoeksproject van Research Centre for Learning in Diversity en Opleidingscentrum Orthopedagogie.
Nathalie Schepens
Griet De Nys
22/09/2025 - 20/09/2026
PWO-middelen
PWO_Projectmatig onderzoek