In de context van grove mensenrechtenschendingen is het documenteren van schade cruciaal om een mate van gerechtigheid te bevorderen. Archieven spelen een cruciale rol bij het ordenen van die documentatie, en vele daarvan bevatten getuigenissen van geweld. Hoewel de structuur en inhoud van archieven uiteenlopen, hebben veel getuigenis-documenten vaak een feitelijk, individueel en discursief karakter, omdat ze vaak netjes in bestaande categorieën of gegevenssystemen passen.
Er zijn echter tal van manieren om deze documentatie in een archief te ordenen, en veel artefacten getuigen van het geweld dat mensen hebben meegemaakt. Sommige van deze artefacten en documentatiemethoden dagen dit begrip van archieven uit, omdat ze geleefde ervaringen vastleggen die op zichzelf niet duidelijk te classificeren zijn. Deze beperking geldt met name voor getuigenissen van mensen die ontwrichtende levensgebeurtenissen hebben meegemaakt, zoals mensenrechtenschendingen of ontheemding, die de behoefte kunnen oproepen om te documenteren, te vertellen en te delen. Maar vaak zijn deze ervaringen vanwege hun pijnlijke en overweldigende aard moeilijk onder woorden te brengen. In plaats daarvan komt vaak een meer belichaamde manier van vertellen naar voren.
In deze context sluiten artistieke uitingen vaak beter aan bij de complexe en niet-lineaire manier waarop mensen vroegere en huidige mensenrechtenschendingen waarnemen. Textielpraktijken zijn een goed voorbeeld van hoe mensen over de hele wereld vaardige en belichaamde praktijken gebruiken (of gebruikten) als cultureel verankerde manieren voor individuele en collectieve herdenking, documentatie en verzet in contexten van mensenrechtenschendingen.
De ‘documentatie’ die voortkomt uit deze artistieke uitingsvormen, die hun eigen esthetische vocabulaire hebben, maakt ons begrip van wat een archief is complexer. Ze roept niet alleen vragen op over hoe archieven artefacten en verhalen kunnen bevatten die de traditionele organisatorische logica tarten. Ze moedigen ons ook aan om vanuit deze ongeregelde documentatie-inspanningen archieven te (co)creëren op manieren die beter aansluiten bij deze verschillende manieren om geleefde ervaringen vast te leggen, terwijl tegelijkertijd de ethische vereisten met betrekking tot mogelijke kwetsbaarheden en risico's worden gewaarborgd.
Door middel van een methodologie van collaboratief maken onderzoekt dit project hoe een dynamisch archief kan worden gecreëerd dat voortkomt uit de esthetische, belichaamde en materiële aard waarmee deze getuigenissen worden verteld.
Meer info
In the context of gross human rights violations, documenting harm is crucial to fostering some kind of justice. Archives play a crucial role in terms of organizing that documentation, and many of them contain testimonies of violence. Although the structure and content of archives are divergent, many testimonial records often have in common their factual, individual, and discursive nature, as they tend to neatly fit into established categories or data systems.
However, there are numerous ways to organize this documentation into an archive, and many artifacts testify to the violence people experienced. Some of these artifacts and methods of documentation challenge this notion of archives, as they capture lived experiences that in themselves defy clear classification. This limitation is notably true for testimonies of people who experienced disruptive life events, such as human rights violations or displacement, which may spark a need to document, narrate, and share. But often, because of their painful and overwhelming nature, they may be difficult to express in verbal language. Instead, they often foreground a more embodied way of telling.
In this context, artistic expressions often align more closely with the complex and non-linear nature of how people perceive past and ongoing human rights violations. Textile practices are a prime example of how people use(d) skilled and embodied practices across the globe as culturally embedded ways for individual and collective memorialization, documentation, and resistance in contexts of human rights violations.
The ‘documentation’ emerging from these artistic forms of expression, which possess their own aesthetic vocabulary, complicates our understanding of what an archive is. It does not only raise questions about how archives can contain artifacts and stories that defy traditional organizational logic. They also encourage us to start from these unruly documentation efforts to (co-)create archives in ways that better reflect these various ways of capturing lived experiences - while safeguarding ethical requirements regarding potential vulnerabilities and risks.
Through a methodology of collaborative making, this research explores how to co-create a dynamic archive stemming from the aesthetic, embodied, and material nature through which these testimonies are told.
More info
Migrating Archives: Co-designing an Archive with Artistic Testimonies amidst Conflict and Displacement is een onderzoeksproject van Archival Sensations.
KASK & Conservatorium
Sofie Verclyte
Catherine Willems
01/09/2024 - 31/08/2028
AOM-middelen
AOM - Projectmatig onderzoek
KASK & Conservatorium