Bij montage denken we haast automatisch aan het eindstadium van het maakproces van een audiovisueel werk. Beelden en klanken die in een scenario staan beschreven worden na de opnames samengevoegd tot een geheel. We verbinden montage met een uitgekristalliseerd eindresultaat. Montage, monteren, de monteur zijn begrippen die tot het audiovisuele domein behoren en komen vooral te pas op het einde van het creatieproces. Maar is monteren niet meer dan alleen het assembleren en verfijnen van composities in een eindstadium? Begint monteren niet al veel eerder, bewust of onbewust, in het samenbrengen van notities, beelden, muzikale frases en motieven – bij het najagen van die prille contouren van wat een doorwrochten kunstwerk moet worden? Hoe en wanneer gaan lezen, kijken, luisteren, schrijven, spelen, converseren, verzamelen, improviseren over in monteren? Hoe kunnen we montage zien als methode, een manier om te beginnen, vorm te geven? De filmvorm staat hier centraal. Maar in hoeverre is er ook sprake van montage in de dramaturgie van een theaterstuk, de zoektocht naar een muzikale of grafische compositie, het ontwerp van een ruimte, sculptuur of installatie, in het schrijven van een tekst? Monteren we niet ook als toeschouwer of lezer? En is de geschiedschrijving geen vorm van montage?

When we think of montage, we almost automatically think of the final stage of the creative process of an audiovisual work. Images and sounds described in a script are assembled into a whole after shooting. We connect montage with a crystallised end result, finishing, fine-tuning. This usual connotation implies a well-defined artistic discipline as well as a well-defined moment. Montage is a notion that belongs to the audiovisual domain and, moreover, mainly comes into play at the end of the creative process. However, can we not say that montage is much more than just the assembling and refining of disparate compositions in a final stage? Does montage not begin much earlier, consciously or unconsciously, in the bringing together of notes, images, musical phrases and motifs - in the pursuit of those fledgling contours of what should one day become a wrought work of art? When and in what ways do reading, watching, listening, writing, playing, conversing, collecting, improvising turn into montage? How can we see montage as a method, a way to begin, to give form? The film form is central here. But to what extent is there also montage in the dramaturgy of a play, the search for a musical or graphic composition, the design of a space, sculpture or installation, in the writing of a text? Don’t we practice montage as spectators or readers? And is historiography not a form of montage?