Dit project onderzoekt en beschrijft nieuwe benaderingen van compositie en improvisatie in een jazzcontext, met behulp van technieken die zijn afgeleid van het spel van de traditionele Ierse violist Tommie Potts (1912—1988). Die kwam uit een familie die doordrenkt was van traditionele Ierse muziek, zijn vader was de invloedrijke doedelzakspeler John Potts, en hij speelde al vanaf jonge leeftijd muziek, maar weigerde professioneel te gaan spelen en werkte als brandweerman en ambtenaar.

Als autodidact ontwikkelde Tommie Potts een eigenzinnige solostijl waarin hij op subtiele wijze niet-traditionele invloeden (bijvoorbeeld klassieke muziek en populaire muziek uit de jaren 1950) verwerkte in zijn radicale, verkennende interpretaties van Ierse traditionele muziek. Deze interpretaties (of variaties) ondermijnden of braken met de formele, ritmische en melodische conventies van de traditie, zodanig dat ze als nieuwe, originele composities konden worden beschouwd, ondanks Potts' vasthouden aan het gebruik van de oorspronkelijke titels. Hoewel deze variaties een spontaan gevoel hebben en lijken op de aanpak van een improviserende muzikant, heeft onderzoek aangetoond dat Potts meer als een componist werkte en de vorm van zijn variaties spontaan improviseerde. Vanwege hun radicale karakter speelde hij bijna altijd solo, omdat de muziek voor anderen onmogelijk te volgen was.

Om het onbenutte potentieel van deze muziek te verkennen, zal dit project het proces van Potts omkeren en zijn traditionele Ierse muziekstijl inbedden in de context van jazz en geïmproviseerde muziek. De muziek van Potts bevat meerdere aanknopingspunten voor dit werk: de verborgen verwijzingen naar ‘niet-traditionele’ muziek, de spontane improvisatie van vorm en natuurlijk de fundamentele verschillen tussen jazz/geïmproviseerde muziek en traditionele Ierse muziek. In het bijzonder zal het verschil in melodische/ritmische hiërarchie worden onderzocht: melodie als basis van traditionele Ierse muziek versus het belang van de ritmesectie in jazz en geïmproviseerde muziek.

Het perspectief van jazz en geïmproviseerde muziek krijgt vorm in de twee uitgangspunten die de formele en harmonische uitvindingen van Henry Threadgill enerzijds en de harmolodische filosofie van Ornette Coleman anderzijds zullen zijn. Threadgill heeft rigoureuze nieuwe manieren ontwikkeld om met intervallen om te gaan in compositie en improvisatie, en Colemans harmolodics vertegenwoordigt een autodidactische filosofie die het bestaan van meerdere waardesystemen tegelijk mogelijk maakt.

Hoe kunnen we nieuwe manieren vinden om tradities uit het verleden te herinterpreteren? Wat betekent het om vandaag de dag een ‘jazzmuzikant’ te zijn in Europa? Dit onderzoek heeft tot doel een manier te vinden om binnen en tussen tradities te werken, waarbij deze elementen worden geïntegreerd in een nieuwe muziek die muzikanten in staat stelt samen te bewegen in een improvisatie van melodie en vorm.

This project will research and define new approaches to composition and improvisation in a jazz context, using techniques derived from the playing of traditional Irish fiddle player Tommie Potts (1912–1988). Coming from a family steeped in Irish traditional music, his father the influential piper John Potts, he played music from a young age but refused to play professionally, working as a fireman and public servant. 

An autodidact, he developed an idiosyncratic solo style that covertly incorporated non-traditional influences, (e.g. classical music, popular music of the 50s), into his radical, explorative interpretations of Irish traditional music. These interpretations (or variations) subverted or broke with the formal, rhythmic and melodic conventions of the tradition, so much so that they could be considered new, original compositions, despite Potts' insistence on using the original titles. While these variations have a spontaneous feel, and resemble the approach of an improvising musician, research has revealed that Potts worked more like a composer, improvising the form of his variations spontaneously. Due to their radical nature, he almost always played solo, the music being impossible for others to follow.

Seeking to explore the unrealized potentials of this music, this project will reverse Potts’ process, embedding his traditional Irish musical language in the context of jazz and improvised music. Potts' music contains multiple points of departure for this work; the covert referencing of "non- traditional" music, the spontaneous improvisation of form, and of course the fundamental differences between jazz/ improvised music and Irish traditional music. In particular, the difference in melodic / rhythmic hierarchy will be explored - melody as the foundation of Irish traditional music, versus the importance of the rhythm section in jazz and improvised music.

On the side of jazz and improvised music, the formal and harmonic inventions of Henry Threadgill, and the harmolodic philosophy of Ornette Coleman will be two points of departure. Threadgill has developed rigorous new ways of dealing with intervals in composition and improvisation, and Coleman's harmolodics represents an autodidactic philosophy which allows for the existence of multiple value systems at once.

How can we find new ways to re-interpret the traditions of the past? What does it mean to be a “jazz” musician in Europe today? This research intends to find a way to work within and between traditions, incorporating these elements into a new music which allows for the musicians to move together in an improvisation of melody and form.