Licht is overal. Het onthult en vormt de wereld waarin we leven. Alles wat we zien, elke kleur, vorm of textuur die we waarnemen, de sfeer van een ruimte, zelfs de stemming waarin we verkeren, het is allemaal afhankelijk van licht. Ook in de kunsten maken veel (zo niet de meeste) disciplines gebruik van licht als onderdeel van hun praktijk. De praktijk van het toepassen van licht in een ruimte (belichting of lichtontwerp genoemd) wordt echter zelden erkend als een essentiële betekenisgever. Het lijkt als vanzelfsprekend te worden beschouwd. In een breed spectrum van artistieke praktijken mist licht paradoxaal genoeg zijn eigen zichtbaarheid en het theoretische kader om erkend te worden als een instantie die betekenissen genereert. Daarom wil Reflecting Light een levende discursieve praktijk rond verlichting opbouwen en verbreden. Wat bedoelen we daarmee?
Om licht in zijn volledige complexiteit te kunnen begrijpen, moeten we een taal ontwikkelen. Een levende taal die voortdurend verschuift en van vorm verandert, die een discursieve logica volgt die niet beperkt is tot schrijven of spreken, en die aanmoedigt om over licht te discussiëren, erover te dromen, het te tekenen, het te verbeelden ... Voortbouwend op de ervaring van licht en onze praktijk van lichtontwerp, willen we nieuwe samenwerkingspaden openen via deze gedeelde vorm van communicatie.
Licht speelt verschillende rollen en wordt dan ook op andere manieren besproken in verschillende kunstvormen. Het is dat wat het mogelijk maakt om een beeld af te drukken door een lens in film of fotografie, wat wordt vertaald in een schilderij, wat vorm geeft aan ruimtes voor performances en installaties, wat wordt geprojecteerd als een beeld op muren en objecten van alle vormen en texturen in mediakunst ... Al deze praktijken kunnen elkaar informeren.
Licht moet ontmystificeerd worden. Kennis over licht als fenomeen creëert een nauwkeuriger waardering van het ware potentieel ervan. Hoewel het fijn kan zijn om onder de indruk te zijn van de magie van licht en te genieten van de ongrijpbare aard ervan, mogen we licht nooit beschouwen als een vorm van tovenarij die onbegrijpelijk of onbeschrijfbaar is. Het brede potentieel van lichtontwerp voor artistieke expressie en dramaturgische structurering moet bestudeerd en begrepen worden.
Door lichtontwerp op te vatten als een artistieke praktijk, kan het gedeïnstrumentaliseerd worden, wat betekent dat wonderlijke, cosmetische of technische oplossingen niet langer centraal zullen staan in de praktijk. Hoewel licht kan worden gebruikt als een technisch instrument om sterke visuele effecten te creëren, is dit niet waar zijn eigenheid en dramaturgische kracht te vinden is. Het gebruiken, transformeren of toepassen van licht is een complexe en gedeelde praktijk, die nauw verbonden is met het creëren van ruimtelijke en tijdelijke ervaringen. Licht zelf kan worden gezien als een performer die rechtstreeks communiceert met een publiek of toeschouwer en niet louter als iets wat (menselijke) performers of objecten zichtbaar maakt.
Reflecting Light is een samenwerking met kunstcentrum Buda (Kortrijk), HAUT (Kopenhagen), Madhouse (Helsinki), DASPA (Kopenhagen) en UniArts (Helsinki).
Meer info
Light is everywhere. It reveals and shapes the world we live in. Everything we see, every colour, form or texture we perceive, the atmosphere of a space, even the mood we are in, it all depends upon light. In the arts as well, many (if not most) disciplines use light as part of their practice. However, the practice of applying light to a space (called lighting or lighting design) is rarely acknowledged as an essential signifier. It seems to be taken for granted. In a wide spectrum of artistic practices light paradoxically lacks its own visibility and the theoretical framework to be recognized as an agency that generates meanings. That is why Reflecting Light wishes to build and broaden a living discursive practice around lighting. What do we mean by that?
To be able to understand light in its full complexity we need to develop a language. A living language that constantly shifts and changes shape, which follows a discursive logic that is not limited to writing or speech, and encourages to discuss light, dream about it, draw it, picture it … Building upon the experience of light and our practice of lighting design, we want to open new collaborative pathways through this shared form of communication.
Light plays a different role and is discussed accordingly in different artforms: It is what allows to imprint an image through a lens in film or photography, it is translated into painting, it shapes spaces for performances and installations, it is projected as an image on walls and objects of all shape and texture in media art … All these practices can inform each other.
Light needs to be de-mystified. Knowledge about light as a phenomenon creates a more accurate appreciation of its true potential. Although it can be nice to be impressed by the magic of light and to enjoy the intangible nature of it, we should never consider light as a form of sorcery beyond comprehension or articulation. We should understand lighting design’s wide capacity for artistic expression and dramaturgical structuring.
Understanding lighting design as an artistic practice will allow it to become de-instrumentalized, which means that miraculous, cosmetic or technical solutions are no longer at the centre of its practice. Although light may be used as a technical instrument for creating strong visual effects, this is not where its quality and dramaturgical agency is to be found. Using, transforming or applying light is a complex and shared practice, intimately connected to the creation of spatial and temporal experiences. Light itself can indeed be seen as a performer who communicates directly to an audience or spectator instead of merely enabling (human) performers or objects to be seen.
Reflecting Light is a collaboration with art centre Buda (Kortrijk), HAUT (Kopenhagen), Madhouse (Helsinki), DASPA (Kopenhagen) and UniArts (Helsinki).
More info
Reflecting Light is een onderzoeksproject van Negotiating Realities.
Geert Belpaeme
KASK & Conservatorium
Jan Maertens, Ezra Veldhuis, Henri Emmanuel Doublier, Jan Fedinger, Emese Csornai
01/10/2021 - 30/09/2025
AOM-middelen
AOM - Projectmatig onderzoek
KASK & Conservatorium